Για χρόνια το τσιγάρο ήταν σχεδόν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας ενός μπαρ ή ενός εστιατορίου. Ο καπνός εξαφανίστηκε από τις σάλες, όμως στη θέση του ήρθε μια άλλη μόνιμη παρουσία: η φωτεινή οθόνη του κινητού
Smartphones δίπλα στα ποτήρια, πελάτες που διακόπτουν τη συζήτηση για να απαντήσουν σε ένα μήνυμα, βίντεο για το Instagram την ώρα που σερβίρεται το φαγητό και κλήσεις FaceTime στο διπλανό τραπέζι. Για αρκετούς εστιάτορες στις ΗΠΑ, η κατάσταση έχει αρχίσει να ξεπερνά τα όρια μιας απλής κακής συνήθειας. Και ορισμένοι αποφάσισαν να πάρουν μέτρα.
Η Wall Street Journal καταγράφει μια σειρά επιχειρήσεων που επιχειρούν να επαναφέρουν κάτι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν αυτονόητο: ένα γεύμα στο οποίο οι άνθρωποι κοιτάζουν ο ένας τον άλλον και όχι την οθόνη τους.
Το κινητό κλειδώνει στην είσοδο
Στο Antagonist, cocktail bar στη Charlotte της Βόρειας Καρολίνας, η πολιτική είναι απόλυτη. Οι πελάτες παραλαμβάνουν στην είσοδο μια ειδική θήκη Yondr, στην οποία τοποθετούν το κινητό τους. Η θήκη κλειδώνει και μπορεί να ανοίξει μόνο από το προσωπικό.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν είναι καινούργια. Οι θήκες Yondr χρησιμοποιούνται ήδη σε σχολεία, συναυλίες και άλλους χώρους όπου οι υπεύθυνοι θέλουν να περιορίσουν τη χρήση smartphones.
Για το Antagonist, όμως, δεν πρόκειται απλώς για κανόνα λειτουργίας. Ο γενικός διευθυντής Adam Horner εξηγεί ότι η λογική είναι να δημιουργηθεί ξανά χώρος για αυθόρμητη ανθρώπινη επαφή, σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της κοινωνικής ζωής περνά μέσα από μια οθόνη.
Δεν ενθουσιάζονται όλοι οι πελάτες. Κάποιοι αντιδρούν και άλλοι επιλέγουν να φύγουν. Η διοίκηση του μπαρ θεωρεί, ωστόσο, ότι το τίμημα είναι μικρότερο από το όφελος μιας αίθουσας όπου οι παρέες πραγματικά μιλούν μεταξύ τους.
«Χωρίς Wi-Fi. Χωρίς οθόνες»
Στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης, το The Edge ακολουθεί ηπιότερη γραμμή. Τα κινητά δεν απαγορεύονται ούτε κλειδώνονται. Το εστιατόριο, όμως, δεν παρέχει Wi-Fi. Στο μπαρ υπάρχει μία απλή προτροπή προς τους πελάτες: χωρίς ασύρματο δίκτυο και χωρίς οθόνες συνδεθείτε μεταξύ σας.
Η ιδιοκτήτρια Justine Masters βλέπει την επιλογή αυτή ως έναν τρόπο να απομακρύνεται για λίγο ο πελάτης από τη διαρκή ψηφιακή παρουσία και να επιστρέφει σε αυτό που συμβαίνει μπροστά του.
Ακόμη αυστηρότερο είναι το The Saloon στην Ουάσιγκτον. Δεν έχει τηλεοράσεις και η χρήση κινητού απαγορεύεται. Θαμώνες του υποστηρίζουν ότι ακριβώς αυτή η απουσία οθονών διευκολύνει κάτι που έχει γίνει όλο και πιο ασυνήθιστο στα μπαρ: να μιλήσεις με έναν άγνωστο.
Παγωτό για όποιον δεν αγγίξει το κινητό
Άλλες επιχειρήσεις προτιμούν το κίνητρο από την απαγόρευση. Σε καταστήματα της αμερικανικής αλυσίδας Chick-fil-A έχουν χρησιμοποιηθεί τα λεγόμενα «cellphone coops», μικρά κουτιά στα οποία μια παρέα μπορεί να αφήσει τα κινητά της κατά τη διάρκεια του φαγητού.
Η πρόκληση είναι απλή: κανείς δεν αγγίζει το τηλέφωνό του μέχρι να τελειώσει το γεύμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ανταμοιβή είναι δωρεάν παγωτό.
Τα κουτιά περιλαμβάνουν ακόμη και ιδέες για συζήτηση, ώστε το κενό που αφήνει η οθόνη να μην καλυφθεί από… αμήχανη σιωπή.
Στο Eulalie, ένα μικρό μπιστρό στην Tribeca της Νέας Υόρκης, οι ιδιοκτήτες Tina Vaughn και Chip Smith έχουν επίσης απαγορεύσει τη χρήση κινητών.
Η πολιτική αναφέρεται τόσο στην είσοδο όσο και στα χειρόγραφα μενού του εστιατορίου. Η λογική τους είναι διαφορετική: πολλοί πελάτες, υποστηρίζουν, δεν ενοχλούνται από τον περιορισμό. Αντίθετα, αναζητούν μια δικαιολογία για να σταματήσουν να είναι μονίμως διαθέσιμοι.
Και ίσως εκεί βρίσκεται το ενδιαφέρον της νέας τάσης.
Τα εστιατόρια δεν επιχειρούν απλώς να επιβάλουν καλύτερους τρόπους συμπεριφοράς. Ποντάρουν στην ιδέα ότι ένα κομμάτι των πελατών είναι ήδη κουρασμένο από τη διαρκή σύνδεση από τις ειδοποιήσεις, τα emails, τα μηνύματα και την υποχρέωση να φωτογραφηθεί σχεδόν οτιδήποτε συμβαίνει.
Για δεκαετίες τα εστιατόρια χρειάστηκε να μάθουν να λειτουργούν χωρίς τον καπνό του τσιγάρου. Τώρα ορισμένα δοκιμάζουν κάτι που, για αρκετούς πελάτες, μπορεί να αποδειχθεί εξίσου δύσκολο: ένα τραπέζι χωρίς κινητό.
