100 χρόνια Μάνος Χατζιδάκις: Ο «μάγος» της ελληνικής μουσικής παραμένει ζωντανός
Ακριβώς έναν αιώνα μετά τη γέννησή του, ο Μάνος Χατζιδάκις παραμένει ζωντανός μέσα από τα έργα του, τις ιδέες του και την επιρροή του στην ελληνική μουσική σκηνή
Μια ζωή στη μουσική
Ο Μάνος Χατζιδάκις γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 1925 στην Ξάνθη και υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής μουσικής.
Η μουσική του διαδρομή χαρακτηρίζεται από την ένωση της ελληνικής παράδοσης με δυτικά μουσικά στοιχεία, δημιουργώντας ένα μοναδικό μουσικό ύφος που τον καθιέρωσε ως κορυφαίο συνθέτη.
Από τα δύσκολα χρόνια στην καλλιτεχνική ακμή
Τα πρώτα χρόνια της ζωής του ήταν δύσκολα, καθώς η οικογένειά του αντιμετώπισε οικονομικές δυσχέρειες κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Ο Χατζιδάκις εργάστηκε σε διάφορες δουλειές, όπως φορτοεκφορτωτής στο λιμάνι του Πειραιά και παγοπώλης στο εργοστάσιο του Φιξ. Παράλληλα, ξεκίνησε μαθήματα πιάνου και βιολιού, ενώ σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του.
Η μουσική του πορεία ξεκίνησε με την ένταξή του στην Ορχήστρα των Χρωμάτων, ενώ συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες και ποιητές, όπως ο Νίκος Γκάτσος, με τον οποίο διατηρούσε στενή φιλία. Σημαντική στιγμή στην καριέρα του υπήρξε η σύνθεση του τραγουδιού «Χάρτινο το Φεγγαράκι» για την παράσταση «Λεωφόρος Ονείρων» του Θεάτρου Τέχνης, το οποίο τον καθιέρωσε στο ελληνικό κοινό.
Μουσική κληρονομιά
Ο Χατζιδάκις συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη του έντεχνου ελληνικού τραγουδιού, με έργα που συνδύαζαν την ελληνική μουσική παράδοση με δυτικά στοιχεία. Η μουσική του επηρέασε και συνεχίζει να επηρεάζει γενιές μουσικών και ακροατών στην Ελλάδα και διεθνώς.
Το 1960, το τραγούδι του «Τα Παιδιά του Πειραιά» από την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» του Ζιλ Ντασσέν, κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού, κάνοντάς τον τον πρώτο Έλληνα συνθέτη που έλαβε αυτή την τιμή. Ωστόσο, ο Χατζιδάκις αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για την αρνητική εικόνα της Αθήνας που παρουσίαζε η ταινία.
Πολιτική σκέψη και δημιουργία
Εκτός από τη μουσική του δραστηριότητα, ο Χατζιδάκις ήταν ενεργός πολιτικά και κοινωνικά. Η πολιτική του σκέψη και στάση αντικατοπτρίζονται στα έργα του, ενώ η στάση του απέναντι σε κοινωνικά ζητήματα ήταν πάντα ευαίσθητη και στοχαστική. Μετά την πτώση της δικτατορίας το 1974, ανέλαβε ηγετικές θέσεις στην Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, την Εθνική Λυρική Σκηνή και την ΕΡΤ, προωθώντας την ελληνική μουσική και πολιτιστική κληρονομιά.
Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του, οργανώνονται διάφορα αφιερώματα και εκδηλώσεις για να τιμηθεί η μνήμη του Μάνου Χατζιδάκι. Το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα πολυδιάστατο αφιέρωμα, ενώ το Δεύτερο Πρόγραμμα 103,7 έχει προγραμματίσει σειρά εκπομπών και συναυλιών αφιερωμένων στον μεγάλο συνθέτη.
Ο Μάνος Χατζιδάκις υπήρξε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ελληνική μουσική και πολιτιστική κληρονομιά. Η μουσική του συνεχίζει να μας εμπνέει και να μας συγκινεί, ενώ η σκέψη του παραμένει επίκαιρη και διαχρονική.
Η ανάρτηση της Φίνος Φιλμ για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μάνου Χατζιδάκι:
100 Χρόνια Μάνος Χατζιδάκις
Δεν είναι εύκολο να μετρήσεις τον χρόνο όταν μιλάς για κάποιον που τον ξεπέρασε.
Ένας αιώνας από τη γέννηση του ανθρώπου που άλλαξε τον τρόπο που ακούμε, νιώθουμε και θυμόμαστε. Ο Μάνος Χατζιδάκις μας ταξίδεψε, μας ένωσε και μας έκανε να αγαπήσουμε την Ελλάδα μέσα από την ευγένεια της μελωδίας του και το βάθος της ψυχής του. Η μουσική του δεν έπαιζε απλώς πίσω από τις εικόνες — τις φώτιζε από μέσα. Γι’ αυτό και οι μελωδίες του δεν ξεπεράστηκαν ποτέ. Συνεχίζουν να ζουν σ’ εκείνο το μέρος μέσα μας που δεν μεγαλώνει ποτέ.
Τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Χατζιδάκι, έρχονται τη στιγμή που αποχαιρετούμε τον αγαπημένο Διονύση Σαββόπουλο. Έναν καλλιτέχνη που είχε ιδιαίτερη εκτίμηση στον Χατζιδάκι, που αγαπήθηκε και αυτός όσο λίγοι από όλους τους Έλληνες και που θα μείνει ανεξίτηλη η μνήμη του και οι μελωδίες του στις καρδιές μας.
Ο Σαββόπουλος είχε πει για τον Χατζιδάκι: «Ήταν Μάνος Χατζιδάκις. Μια ιδιοφυία. Ένας αξιολάτρευτος μάγος που ήρθε και άλλαξε το αφτί μας. Το κακό είναι ότι όσο ζούσε δεν τόλμησα να του εκφράσω τα αληθινά μου αισθήματα για αυτόν. Του μιλούσα πάντα σαν ισότιμος ντε και καλά, ενώ ένιωθα κατώτερός του. Ωσπου πέθανε και έχασα την ευκαιρία για πάντα. Όμως με άκουγε πάντα με χαμόγελο και συγκατάβαση. Ίσως είχε καταλάβει την “πόζα” μου, τον βαθύ σεβασμό μου για αυτόν. Αυτό ελπίζω.»
Αξίζει να δείτε και το προηγούμενο αφιέρωμα στον Μάνο Χατζιδάκι, το οποίο περιλαμβάνει την μοναδική του εμφάνιση σε κινηματογραφική ταινία, στην «Αγνή του Λιμανιού» (1952).
